ម៉េចបានពេទ្យជំនាញចាត់ទុកប្រព័ន្ធរំលាយអាហារជាខួរក្បាល?

ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារមិនត្រឹមតែមាននាទីក្នុងការរំលាយអាហារមួយមុខទេ ថែមទាំងជាខួរក្បាលទី ២ របស់យើងទៀតផង ហើយក្មេងៗក៏ដូចគ្នា។ ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារជាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ហេតុអ្វី​បាន​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​ចាត់ទុកជា “ខួរក្បាលទី ២” ដូច្នេះ? 

១. ហេតុអ្វីបានជាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារជាខួរក្បាលទី ២? 

នៅក្នុងខ្លួនរបស់យើងមានប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទណឺរ៉ូនដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ហើយ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមួយចំនួនបានហៅថាជា "ខួរក្បាលទីពីរ"​ឬប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ​រំលាយអាហារ (ENS)​ ដែលមានសរសៃប្រសាទណឺរ៉ូនប្រហែល ១០០ លាននៅក្នុងស្រទាប់ក្រពះ និងពោះវៀន ហើយមានរចនាសម្ព័ន្ធស្រដៀងនឹងប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទកណ្តាល (ខួរក្បាល និង​ខួរ​ឆ្អឹងខ្នង) ដែលគ្រប់គ្រងសកម្មភាពរបស់រាងកាយយើង។

តាមការសិក្សាបានឱ្យដឹងថា ប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទរំលាយអាហារ​មានសរសៃប្រសាទណឺរ៉ូន​ច្រើន​ជាង​ខួរឆ្អឹងខ្នងទៅទៀត ហើយដំណើរការដោយឯករាជ្យខុសពីប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទកណ្តាល ដែល​ការ​ខុស​ប្លែក​នោះ​ គឺ ការ​រំលាយអាហារ។

ប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទរំលាយអាហារ (ENS)​ ផលិតអ័រម៉ូនដែលបញ្ជាឱ្យរាងកាយយើងធ្វើការដូចជា អ័រម៉ូន serotonin (អ័រម៉ូនរំលាយអាហារ)  acetylcholine (អ័រម៉ូនគ្រប់គ្រងសាច់ដុំ)  និង dopamine (អ័រម៉ូនគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍) ដូចខួរក្បាលយើងផលិតដែរ ហើយផលិតច្រើនជាងខួរក្បាលទៅទៀត។ ឧទាហរណ៍ ៩០% នៃអ័រម៉ូន serotonin គឺផលិតនៅក្នុងប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទរំលាយអាហារ។

បាក់តេរីល្អនៅក្នុងពោះវៀនក៏ផលិតអ័រម៉ូនផ្សេងទៀតដែលជះឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ដល់ខួរក្បាល ដែរ។ ក្នុងនោះមានទាំងអាស៊ីត gamma-aminobutyric (GABA) ដែលមាននាទីផលិតអ័រម៉ូន endorphins ដែល​ជា​អ័រម៉ូនជួយឱ្យចិត្តយើងស្ងប់ រីករាយ កាត់បន្ថយស្រ្តេស និងការថប់អារម្មណ៍។

២. ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងណាជាមួយខួរក្បាល?

តាមការសិក្សាបានឱ្យដឹងថា សុខភាពក្រពះពោះវៀនមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ​ជាមួយ​សុខភាព​ខួរក្បាល ដោយសារប្រព័ន្ធទាំងពីរនេះប្រើប្រព័ន្ធប្រសាទ vagus រួមតែមួយ និងប្រើអ័រម៉ូន​បញ្ជា​តែមួយ ហើយគ្រប់គ្រងសុខភាពទូទៅរបស់មនុស្ស​យើង​។ ដូច្នេះសុខភាពខួរក្បាលប៉ះពាល់​ដោយផ្ទាល់​ដល់​សុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ។ ផ្ទុយមកវិញ បើក្រពះពោះវៀនមានបញ្ហា ខួរក្បាលកុមារក៏លូត​លាស់​មិន​បាន​ល្អ​ដែរ​​។ 

ឧទារហណ៍ថា​កូន​មានភាពតានតឹងផ្លូវ​ចិត្ត​នឹង​ធ្វើ ឱ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហារមានបញ្ហា​ដែលមិនអាច​ស្រូប​យក​សារធាតុចិញ្ចឹមពីចំណីអាហារបានល្អ ក៏ដូចជាការផលិតអ័រម៉ូនផ្សេងៗ​ដើម្បីជួយដល់​មុខងារ​ខួរក្បាល។ បញ្ច្រាសមកវិញ បើក្រពះពោះវៀនមានបញ្ហា ខួរក្បាល​នឹង​ឆ្លើយតបដោយ​បញ្ចេញ​អ័រម៉ូនស្រេ្តសដែលធ្វើឱ្យអារម្មណ៍កូន​មិនល្អ ប៉ះពាល់ការគេង មិនឃ្លានអាហារ និង​មាន​បញ្ហាសុខភាពផ្សេងទៀត។

៣. តើប្រព័ន្ធរំលាយមានឥទ្ធិពលយ៉ាងណាចំពោះសុខភាព និងការលូតលាស់ខួរក្បាលកូន? 

អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តបានរកឃើញថា ក្នុងពោះវៀនយើងមានតេរីបាក់តេរីល្អ និងអាក្រក់ដែល​ក្នុងនោះ​មាន​បាក់តេរីល្អ៨០% ដែលមាននាទីជួយឱ្យសុខភាពពោះវៀនល្អ។ កាលណា​ពោះវៀន​កូនមានសុខភាពល្អ ប្រព័ន្ធភាពសុំាកូនក៏រឹងមាំដែរ ព្រោះ ៧០% នៃកោសិកាភាពស៊ាំ​គឺស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ពោះរៀន ហើយខួរក្បាលក៏អភិវឌ្ឍល្អដែរ ព្រោះប្រព័ន្ធទាំងពីរនេះប្រើប្រព័ន្ធប្រសាទ vagus រួមតែមួយ និងប្រើអ័រម៉ូន​បញ្ជា​តែមួយហើយគ្រប់គ្រងសុខភាពទូទៅរបស់កូន។

៤. ហេតុអ្វីចាំបាច់ជួយឱ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហារកូនមានសុខភាពល្អ?

ចម្លើយ​ងាយៗ គឺចៀសវាស​ការ​ឈឺថ្កាត់​ដោយសារ​មុខងារ​រំលាយអាហារ​របស់កូន។​ម៉ាក់ប៉ា​អាច​ជួយ​ឱ្យសុខភាពក្រពះ​ពោះវៀន​​កូនមានសុខភាពល្អតាម​រយៈអាហារមួយ​ចំនួន​៖

• អាហារ​សម្រាប់​បាក់តេរីល្អ ៖ ទឹកដោះគោជូរ គីមឈី ជ្រក់ ឬទឹក​ដោះគោ​ម្សៅ​ដើម្បីជួយរក្សា​តុល្យភាព​បាក់តេរីល្អនៅក្នុងពោះរៀន និងជួយឱ្យ​ពោះរៀនកូនមានសុខភាពល្អ។
• អាហារមាន​ជាតិសរសៃ៖ មានក្នុងបន្លែ និងផ្លែឈើស្រស់ ឬ​ក្នុង​ទឹក​ដោះ​គោ​ម្សៅដែល​មាន​ផ្ទុក​ Trio Fibers ព្រោះ​ជាអាហារជួយ​ឱ្យបាក់តេរីល្អ​ក្នុង​ពោះរៀន​លូតលាស់។​ 
• អាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣៖ មានក្នុងប្រេងអូលីវ ផ្លែបឺ ត្រីសាល់ម៉ុន ធូណា គ្រាប់ផ្លែឈើ ឬ​​ទឹក​ដោះគោម្សៅ​ ដែល​អាច​ជួយ​​កាត់បន្ថយការរលាកក្នុងក្រពះពោះវៀន

ក្រៅពីរបបអាហារដូចខាងលើ ការឱ្យកូន ញ៉ាំទឹកបានគ្រប់គ្រាន់ ហាត់ប្រាណ រត់លេង​ឬលេងកីឡាក៏ជួយ​ឱ្យ​សុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារកូនមានសុខភាពល្អដែរ។

Source: Hello Krupet